కపాలభాతి
ముక్కు ద్వారా పదునైన, బలమైన నిశ్వాసాలు; ఉచ్ఛ్వాసం దానంతట అదే జరుగుతుంది. బలంగా ఉత్తేజపరుస్తుంది; అనేక స్థితులలో బలంగా నిషిద్ధం — ప్రయోజనాల కంటే ముందు జాగ్రత్తలు చదవండి.
పేరు అర్థం
కపాలం అంటే పుర్రె, భాతి అంటే కాంతి. సంప్రదాయ గ్రంథాలు దీన్ని ప్రాణాయామాలలో కాక, శుద్ధి క్రియలలో లెక్కిస్తాయి.
సాధన విధానం
- 1
స్థిరమైన భంగిమలో నిటారుగా కూర్చుని, చేతులను మోకాళ్ళపై ఉంచండి.
- 2
సాధారణంగా ఉచ్ఛ్వాసం తీసుకుని, కింది పొట్టను సంకోచింపజేస్తూ పదునుగా నిశ్వాసం వదలండి — శ్వాస ముక్కు ద్వారా చటుక్కున బయటికి రావాలి.
- 3
పొట్ట వదులైనప్పుడు ఉచ్ఛ్వాసం దానంతట అదే జరగనివ్వండి. గాలిని లోపలికి లాగవద్దు.
- 4
ఇరవై సార్లు చేసి, ఆపి సాధారణంగా శ్వాసిస్తూ ఏం మారిందో గమనించండి.
- 5
మూడు చుట్లు సరిపోతాయి. సార్ల సంఖ్యను నెమ్మదిగా పెంచండి, తీవ్రతను ఎప్పుడూ కాదు.
ప్రయోజనాలు
- సైనస్లు, శ్వాస మార్గాలు పూర్తిగా శుభ్రపడతాయి
- మెలకువను వేగంగా పెంచుతుంది — రెండో కప్పు కాఫీకి ప్రత్యామ్నాయం
- పొట్ట కండరాలు బిగుసుకుని, జీర్ణం ఉత్తేజితమవుతుంది
- ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం పెరిగి, డయాఫ్రమ్ బలపడుతుంది
- జీవక్రియ వేగాన్ని పెంచి బరువు నియంత్రణకు తోడ్పడుతుంది
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
వేగవంతమైన బలమైన నిశ్వాసం రక్తంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ను తగ్గిస్తుంది; దీనివల్ల మెదడు రక్తనాళాలు సంకోచిస్తాయి. తలతిరుగుడు సాధారణంగా రావడానికి, ఈ సాధనను తక్కువ సేపు మాత్రమే చేయవలసి రావడానికి కారణం ఇదే. మెలకువ నిజమైనదే — కానీ అది సానుభూతి నాడుల ఒత్తిడి ప్రతిస్పందన; రోజు చివర్లో దీన్ని ఎప్పుడూ చేయకూడదు.