నాడీ శోధన
ఒక ముక్కు రంధ్రం ద్వారా లోపలికి, మరొకదాని ద్వారా బయటికి — వంతులవారీగా. మొత్తం సంప్రదాయంలో కేంద్ర ప్రాణాయామం ఇదే; రక్తపోటు, నిద్ర కోసం అత్యధికంగా సూచించేది కూడా.
పేరు అర్థం
నాడుల శుద్ధి. నాడి అంటే ప్రాణం ప్రవహించే మార్గం; శోధన అంటే శుభ్రపరచడం.
సాధన విధానం
- 1
నిటారుగా కూర్చుని, కుడి చేతితో విష్ణు ముద్ర చేయండి — చూపుడు, మధ్య వేళ్ళు లోపలికి మడిచి.
- 2
బొటనవేలితో కుడి ముక్కు రంధ్రాన్ని మూసి, ఎడమదాని ద్వారా పూర్తిగా నిశ్వాసం వదలండి.
- 3
నాలుగు లెక్కల పాటు ఎడమ ద్వారా ఉచ్ఛ్వాసం తీసుకోండి. ఉంగరపు వేలితో ఎడమదాన్ని మూసి, బొటనవేలిని తీయండి.
- 4
ఎనిమిది లెక్కల పాటు కుడి ద్వారా నిశ్వాసం వదలండి. ఆపై నాలుగు లెక్కలకు కుడి ద్వారా ఉచ్ఛ్వాసం.
- 5
కుడిదాన్ని మూసి, ఎడమ ద్వారా ఎనిమిది లెక్కలకు నిశ్వాసం. ఇది ఒక చుట్టు. తొమ్మిది చుట్లు చేయండి — ఎప్పుడూ ఎడమ ముక్కు నిశ్వాసంతోనే ముగించాలి.
ప్రయోజనాలు
- రక్తపోటు తగ్గుతుంది — యోగ సాధనలన్నిటిలో అత్యంత బలమైన ఆధారాలున్న ప్రభావాలలో ఒకటి
- సానుభూతి, పరాసానుభూతి నాడీ వ్యవస్థలు సమతుల్యమవుతాయి
- నిద్ర నాణ్యత మెరుగై, నిద్రపట్టడానికి పట్టే సమయం తగ్గుతుంది
- కాలక్రమేణా సైనస్లు శుభ్రపడి, ముక్కు గాలి ప్రవాహం మెరుగవుతుంది
- ఏకాగ్రత పదునెక్కి, మానసిక అలజడి తగ్గుతుంది
- ధ్యానానికి మనసును ఏ ఇతర ప్రాణాయామం కంటే బాగా సిద్ధం చేస్తుంది
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
ముక్కు రంధ్రాల ఆధిపత్యం ప్రతి కొన్ని గంటలకూ మారుతుంది — దీన్ని సానుభూతి నాడులు నియంత్రిస్తాయి, మెదడు చురుకుదనంలో ఒక వైపు మార్పులతో ఇది సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. కుడి ముక్కు శ్వాస సానుభూతి చురుకుదనంతో, ఎడమది పరాసానుభూతితో ముడిపడి ఉంటాయి. వాటిని ఉద్దేశపూర్వకంగా మార్చడం రెండింటినీ సమానం చేస్తుంది — సంప్రదాయం వేరే మాటల్లో చెప్పేది సరిగ్గా ఇదే.