విష్ణు ముద్ర
నాడీ శోధన ప్రాణాయామానికి వాడే హస్త ముద్ర. చూపుడు, మధ్య వేళ్ళను మడిస్తే, బొటనవేలు–ఉంగరపు వేలు ముక్కు రంధ్రాలను వంతులవారీగా మూయడానికి స్వేచ్ఛగా ఉంటాయి. ఇది సొంతంగా ధరించే ముద్ర కాదు, ప్రత్యామ్నాయ నాసికా శ్వాసను సాధ్యం చేసే సాధనం.
పేరు అర్థం
పోషకుడైన విష్ణువు ముద్ర. జీవితం ఆధారపడిన ప్రత్యామ్నాయ లయను నిలబెట్టే హస్తం ఇది.
సాధన విధానం
- 1
కుడి చేతిని వాడండి. చూపుడు, మధ్య వేళ్ళను అరచేతిలోకి మడవండి.
- 2
బొటనవేలు, ఉంగరపు వేలు, చిటికెన వేలును చాచి ఉంచండి.
- 3
బొటనవేలు కుడి ముక్కు రంధ్రాన్ని మూస్తుంది; ఉంగరపు వేలు ఎడమదాన్ని.
- 4
మోచేయిని అవసరమైనంత మాత్రమే పైకి లేపండి — భుజాన్ని ఎత్తవద్దు.
- 5
ఎడమ చేతిని ఎడమ మోకాలిపై జ్ఞాన లేదా చిన్ ముద్రలో ఉంచండి.
ప్రయోజనాలు
- నాడీ శోధనలో ముక్కు రంధ్రాలను ఖచ్చితంగా, తొందర లేకుండా నియంత్రించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది
- దీర్ఘ సాధనలో వేళ్ళు కళ్ళకు తగలకుండా, మణికట్టుపై ఒత్తిడి లేకుండా ఉంచుతుంది
- రెండు ముక్కు రంధ్రాలను, వాటితో పాటు మెదడులోని రెండు అర్ధభాగాలను సమతుల్యం చేస్తుంది
- తాను సహాయపడే ప్రాణాయామం ద్వారా రక్తపోటు, గుండె వేగాన్ని క్రమబద్ధం చేస్తుంది
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
నాసికా చక్రం — ప్రతి కొన్ని గంటలకూ ఒక ముక్కు రంధ్రం ప్రధానంగా మారే సహజ ప్రత్యామ్నాయం — స్వయంచాలక నాడీ వ్యవస్థ నియంత్రణలో ఉంటుంది, మెదడు అర్ధభాగాల చురుకుదనంలో మార్పులతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. రెండు వైపులనూ ఉద్దేశపూర్వకంగా సమానం చేయడమే నాడీ శోధనకు శారీరక సమర్థన. ఈ హస్త ముద్ర దాన్ని కొనసాగించేంత సౌకర్యవంతంగా చేస్తుంది, అంతే.
