చిన్ ముద్ర
జ్ఞాన ముద్ర లాంటిదే — వేళ్ళ స్థానం ఒకటే, కానీ అరచేతులను మోకాళ్ళపై కిందికి తిప్పి ఉంచుతారు. అరచేతులు కిందికి ఉంచడం వల్ల శక్తి పైకి కాకుండా లోపల నిలిచి, స్థిరత్వం కలుగుతుంది. ఇది జ్ఞాన ముద్రకు రూపాంతరం కాదు, పరిపూరకం.

పేరు అర్థం
చైతన్య ముద్ర. చిత్ అంటే ఎరుక — తెలిసేది కాదు, తెలుసుకునేవాడు.
సాధన విధానం
- 1
జ్ఞాన ముద్రలో లాగే కూర్చోండి — వెన్ను నిటారుగా, భుజాలు వదులుగా.
- 2
రెండు చేతుల్లోనూ చూపుడు వేలి కొనను బొటనవేలి కొనకు కలపండి.
- 3
అరచేతులను కిందికి తిప్పి మోకాళ్ళపై ఉంచండి. చేతుల బరువు పూర్తిగా కాళ్ళపై ఉండాలి.
- 4
శక్తి తలవైపు పైకి కాకుండా, కటి భాగంలోకి, కాళ్ళలోకి స్థిరపడుతున్నట్లు గమనించండి.
- 5
మనసు అతిగా ఉద్రేకంగా ఉన్నప్పుడు, లేదా సాయంత్రం — జ్ఞాన ముద్ర నిద్ర రానివ్వని సమయంలో — దీన్ని చేయండి.
ప్రయోజనాలు
- అధిక మానసిక శక్తిని స్థిరపరచి, అతి చురుకైన మనసును శాంతపరుస్తుంది
- సాయంత్రపు సాధనకు అనుకూలం — జ్ఞాన ముద్ర పైకి లాగే గుణం నిద్రకు ఆటంకం కలిగించే సమయంలో
- దీర్ఘ ప్రాణాయామం తర్వాత కొందరికి కలిగే తలతిరుగుడును తగ్గిస్తుంది
- భుజాలు వదులై, ఛాతీ విచ్చుకోవడం వల్ల భంగిమ మెరుగవుతుంది
- ఆందోళన కంటే అశాంతిగా, కుదురులేనితనంగా వ్యక్తమయ్యే మానసిక స్థితికి ఉపశమనం
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
ముంజేయిని తిప్పి, చేతి బరువును తొడపై వదిలేయడం వల్ల అరచేతులు పైకి ఉన్నప్పుడు భుజాలు చేసే సూక్ష్మమైన శ్రమ తొలగిపోతుంది. ఆ కొద్దిపాటి శ్రమ తగ్గుదల శరీరానికి మొత్తం ఉద్రేకం తగ్గినట్లుగా అనిపిస్తుంది — మనుషులు అరచేతులు కిందికి పెట్టుకుని నిద్రపోవడానికి కారణం కూడా ఇదే.

