చంద్ర ముద్ర
మృదువుగా మూసిన పిడికిలి — బొటనవేలిని లోపల ఉంచి, వేళ్ళను దానిపై మెల్లగా మడిచి ఉంచడం; గాఢ విశ్రాంతిలో శరీరం తనంతట తానే కనుగొనే ఆకారం ఇదే. వేడిగా అనిపించే, నిద్ర సరిగా పట్టని, లేదా అలజడితో కూడిన రోజు నుండి పైకి కాక కిందికి రావలసిన విద్యార్థులకు గురుజీ దీన్ని ఇస్తారు.

పేరు అర్థం
చంద్రుని ముద్ర. సూర్య ముద్ర సూర్య వేడిని ఆహ్వానిస్తే, చంద్ర ముద్ర దానికి వ్యతిరేకమైనదాన్ని ఆహ్వానిస్తుంది — చంద్రుడు ఎప్పటినుండో సూచించే చల్లని, స్వీకరించే, ప్రతిబింబించే గుణాన్ని.
సాధన విధానం
- 1
భుజాలను వదులుగా ఉంచి సౌకర్యంగా కూర్చోండి లేదా పడుకోండి.
- 2
బొటనవేలిని అరచేతిలో ఉంచండి.
- 3
నాలుగు వేళ్ళను బొటనవేలిపై మెల్లగా మడిచి, మృదువైన, వదులైన పిడికిలి చేయండి — ఎప్పుడూ బిగించవద్దు.
- 4
రెండు పిడికిళ్ళనూ తొడలపై లేదా శరీరం పక్కన, అరచేతులు కిందికి ఉంచండి.
- 5
నెమ్మదిగా శ్వాసిస్తూ, పది నుండి పదిహేను నిమిషాల్లో శ్వాస తనంతట తానే పొడవవనివ్వండి.
ప్రయోజనాలు
- అతిగా వేడెక్కిన శరీరాన్ని, అతిగా ఉద్రేకపడిన మనసును చల్లబరుస్తుంది
- నిద్రకు ముందు చివరి అరగంటలో చేస్తే నిద్రలేమి తగ్గుతుంది
- వేడి లేదా అలసట వల్ల వచ్చే చిరాకు, స్వల్ప కోపాన్ని శాంతపరుస్తుంది
- రోజంతా సూర్య ముద్రతో మార్చి చేస్తే దాని ఉత్తేజపరిచే ప్రభావాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది
- సాయంత్రపు ధ్యానంలో చేతులకు స్థిరపరిచే ఆకారాన్ని ఇస్తుంది
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
బొటనవేలిని లోపల ఉంచే ఈ ఆకారం గాఢ విశ్రాంతిలో, నిద్రలో శరీరం తీసుకునే అదే ఆకారం — దీని గురించి ఆది ముద్ర కింద మరింత వివరంగా చర్చించాం. కారణ దిశ ఎలా ఉన్నా, ఈ ఆకారాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉంచడం కొన్ని నిమిషాల్లోనే కొలవగలిగే గుండె వేగం తగ్గుదలను స్థిరంగా చూపిస్తుంది.

