ధ్యాన ముద్ర
రెండు చేతులూ ఒడిలో — ఎడమ చేతిపై కుడి చేయి, బొటనవేళ్ళ కొనలు తేలికగా తాకి ఒక అండాకారాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. ధ్యానంలో కూర్చున్న బుద్ధుని ముద్ర ఇది, ఆ తర్వాతి దీర్ఘ ధ్యాన సంప్రదాయాలన్నిటిదీ ఇదే — ఎందుకంటే గంటసేపు పట్టించుకోకుండా ఉంచగలిగే హస్త స్థానం ఇదొక్కటే.

పేరు అర్థం
ధ్యాన ముద్ర. పతంజలి మార్గంలో ఏడవ అంగం ధ్యానం — తెగని శ్రద్ధ, ఏకాగ్రతను మళ్ళీమళ్ళీ కూడదీసుకోవలసిన అవసరం లేని స్థితి.
సాధన విధానం
- 1
స్థిరమైన పద్మాసనం లేదా సుఖాసనంలో కూర్చోండి, లేదా కుర్చీపై రెండు పాదాలు నేలపై ఆనేలా కూర్చోండి.
- 2
ఎడమ అరచేతిలో కుడి చేతి వెనుక భాగాన్ని ఉంచి, ఒడిలో నాభి కింద ఉంచండి.
- 3
రెండు బొటనవేళ్ళ కొనలను తేలికగా కలపండి — చేతుల మధ్య ఒక అండాకారం ఏర్పడాలి.
- 4
భుజాలను పూర్తిగా వదులుగా వదలండి; చేతులపై ఎటువంటి బరువూ ఉండకూడదు.
- 5
బొటనవేళ్ళను గమనించండి — అవి గట్టిగా ఒత్తుకుంటే మనసు బిగుసుకుందని, విడిపోతే మనసు చెదిరిందని అర్థం. అవి నిజాయితీగా చెప్పే కొలమానం.
ప్రయోజనాలు
- చేతులు, భుజాలు అలసిపోకుండా చాలాసేపు కూర్చోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది
- శ్రద్ధ స్థితిపై నిరంతరం, నిజాయితీగా సమాచారం ఇస్తుంది
- గమనించవలసిన మరో విషయాన్ని తొలగించి ధ్యానాన్ని లోతు చేస్తుంది
- కిందిపొట్టను వెచ్చగా ఉంచి, దీర్ఘ ధ్యానంలో జీర్ణానికి తోడ్పడుతుంది
- భావోద్వేగాలను స్థిరపరుస్తుంది; సంప్రదాయంలో సమత్వానికి చిహ్నం
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
శరీరం నిరంతరం చిన్నచిన్న భంగిమ సవరణలు చేయవలసి వచ్చినప్పుడు నిలకడైన శ్రద్ధ క్షీణిస్తుంది. కండరాల ఆధారం అవసరం లేని చోట చేతులను ఉంచడం ఆ శక్తి వ్యయాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తుంది. బొటనవేళ్ళ తేలికపాటి స్పర్శ — చేతులు లేకపోతే పుట్టించే అనేక సంకేతాల స్థానంలో ఒకే ప్రశాంతమైన సంకేతాన్ని ఇస్తుంది.
సంబంధిత సాధనలు
KSN Yoga & Healing


