మహా ముద్ర
ఒక కాలు చాచి దానిపై ముందుకు వంగి, రెండో కాలి మడమతో మూలాధారాన్ని ఒత్తుతూ, శ్వాసను బిగపట్టి మూడు బంధాలతో ఉంచే సాధన. హఠయోగంలోని అత్యంత సమగ్రమైన ఏకైక సాధన — దీనికి నిజంగా గురువు అవసరం.
महा मुद्रा
Mahā Mudrā
పేరు అర్థం
మహా ముద్ర. ఆసనం, కుంభకం, మూడు బంధాలు — అన్నీ ఒకే సాధనలో కలుస్తాయి కాబట్టి హఠయోగ ప్రదీపిక దీన్ని "మహా" అని పిలిచింది.
సాధన విధానం
- 1
ఎడమ కాలు చాచి, కుడి మడమను మూలాధారంలోకి గట్టిగా ఒత్తుతూ కూర్చోండి.
- 2
పూర్తిగా ఉచ్ఛ్వాసం తీసుకుని, ముందుకు వంగి రెండు చేతులతో ఎడమ కాలి బొటనవేలును పట్టుకోండి.
- 3
శ్వాసను బిగపట్టి జాలంధర బంధం (గడ్డం బంధం), మూల బంధం, ఉడ్డీయాన బంధం వేయండి.
- 4
పూర్తిగా సౌకర్యంగా ఉన్నంతసేపు మాత్రమే ఉంచండి — కష్టపడే స్థాయికి ఎప్పుడూ వెళ్ళవద్దు.
- 5
బంధాలను వ్యతిరేక క్రమంలో విడిచి, తలను పైకెత్తి, నెమ్మదిగా నిశ్వాసం వదలండి. అదే సమయం రెండో వైపు చేయండి.
ప్రయోజనాలు
- అత్యంత తీవ్రమైన వ్యాధులను కూడా నశింపజేస్తుందని హఠయోగ ప్రదీపిక వర్ణించింది
- జఠరాగ్నిని, మొత్తం ఉదర ప్రాంతాన్ని ఉత్తేజపరుస్తుంది
- శరీరపు రెండు వైపులను, రెండు ముక్కు రంధ్రాలను సమతుల్యం చేస్తుంది
- మూలాధార శక్తిని మేల్కొల్పి, సుషుమ్న ద్వారా పైకి మళ్ళిస్తుంది
- ఉన్నత సాధనకు అవసరమైన ఏకాగ్రత, శ్వాస నియంత్రణ అభివృద్ధి చెందుతాయి
నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం
బంధాలతో కూడిన కుంభకం ఛాతీలో, ఉదరంలో ఒత్తిడిలో పెద్ద, ఉద్దేశపూర్వక మార్పులను కలిగిస్తుంది. రక్తపోటు గ్రాహకాలు వీటిని నేరుగా గ్రహిస్తాయి. ఇది శక్తివంతమైనది — అందుకే దీన్ని ప్రత్యక్షంగా నేర్చుకోవాలి. అజాగ్రత్తగా చేస్తే రక్తపోటు ఒక్కసారిగా పెరగవచ్చు; సరిగ్గా చేస్తే రక్తపోటు నియంత్రణ వ్యవస్థనే శిక్షణ ఇస్తుంది.
సంబంధిత సాధనలు
अश्विनी मुद्रा
Aśvinī Mudrā
అశ్విని ముద్ర
अश्विनी मुद्रा
शाम्भवी मुद्रा
Śāmbhavī Mudrā
శాంభవి ముద్ర
शाम्भवी मुद्रा

అపాన ముద్ర
अपान मुद्रा
KSN Yoga & Healing